“حکمت مدنی در ارتقای کار آمدی جمهوری اسلامی ایران“ در جلسه گروه علمی فلسفه سیاسی+خلاصه بحث

هفتاد و نهمین جلسه گروه علمی فلسفه سیاسی با موضوع “حکمت مدنی در ارتقای کار آمدی جمهوری اسلامی ایران“ با حضور اساتید محترم “آقای دکتر علیرضا صدرا” و با حضور اعضاء محترم گروه چهارشنبه 28 آذر ۹7 ساعت 19 در مجمع عالی حکمت اسلامی برگزار شد.

خلاصه مباحث مطرح شده بدین شرح می باشد:

چکیده

حکمت  مدنی در ارتقای کارامدی حکومت ج.ا.ا.: عنوان و موضوع اصلی است. مسئله: خاستگاه، جایگاه و نقش حکمت مدنی در چالش ارتقای کارامدی ج.ا.ا. و فرا رفت از آن می باشد. مراد رسایی و سازواری ذاتی و درونزادی زیرساخت(نظام ارزشی، بینشی و منشی)، ساختار(قانونی و سازمانی) و راهبرد(سیاست) کارامدی است. یا کارامدسازی زیرساختی، ساختاری و راهبردی می باشد. منظور سیر و نیل به چشم انداز الگوسازی پیشرفت مدنی ج.ا.ا. و فراز آینده بدان است. تا مرز تمدنسازی نوین اسلامی ایرانی می باشد. سئوال اصلی: رابطه و نسبت میان حکمت مدنی و ارتقای کارامدی ج.ا.ا. چه است؟ پرسش های فرعی: چرا؟ چیست؟ چگونه؟ فرضیه: «حکمت مدنی، زیرساخت راهبردی کارامدی ساختاری و راهبردی ج.ا.ا. می باشد». توضیح فرضیه: حکمت مدنی: هستی شناسی و چیستی شناسی نظری و عملی چگونگی و چگونگی شناسی یعنی پدیده و پدیده شناسی(علم)مدنی؛ اجتماعی و سیاسی است. کارامدی: بهره وری و اثربخشی بهینه و بسامان می باشد. مراد مصلحت مدنی فراگیر و فرای بازدهی، توفیق و رضایت است. سبب فاعلی(سوژه)حقیقی و یقینی واقعی کمال مدنی، پیشرفت مدنی و سعادت مدنی می باشد. کارامدی زیرساختی؛ ارزش های ذاتی و فطری عقلی برهانی و قلبی شهودی از امنیت، آسایش مادی تا آرامش معنوی است. بینش یا نگرش توحیدی و منش یا گرایش انقلابی جمهوری اسلامی ایران و ایرانی می باشد. کارامدی ساختاری: حقوقی و قانونی و نیز سازمانی و اداری تا اجرایی است. کارامدی راهبردی: سیاست های راهبردی و کلان پیشبر و گذار از چالش ارتقای کارامدی و پیشبرد و فرارفت به چشم انداز فراز آینده کمال، پیشرفت و سعادت مدنی می باشد. کمال مدنی: رسایی و سازواری ذاتی و درونزادی برون آ است. پیشرفت مدنی: توسعه اقتصادی کمی و کیفی سخت، نیمه سخت و نرم افزاری، توأمان با تعادل سیاسی در جهت تعالی فرهنگی؛ معنوی و اخلاقی می باشد. سعادت مدنی: تأمین آسایش بدنی عمومی و تضمین آرامش باطنی مدنی است. روش: تحلیل متن و محتوایی موضوع و آثار و آراء حکمی مدنی می باشد. از حکمت مدنی توحیدی قرآنی و روایی، تا حکمت مدنی اسلامی فاضلی فارابی و حکمت مدنی تقریبی خواجه نصیر تا حکمت متعالی مدنی صدرایی، حکمت مدنی متعالی امام خمینی و حکمت حیات معقول علامه جعفری است.

کلید واژگان: حکمت، مدنی، اجتماعی، سیاسی، کارامدی، جمهوری، اسلامی، ایران. 

پیش درآمد

الف.جهالت مدنی(بسیط و مرکب): کارآمدی تکساحتی-تنازعی

فارابی، مؤسس علم مدنی؛ اجتماعی و سیاسی اعم از دانش مدنی و فلسفه سیاسی در تاریخ و جهان بویژه اسلام و ایران در فصل پنجم کتاب و گفتمان(نگاه، نظریه و نظام) دانشنامه احصاء علوم.علم مدنی، فقه و کلام، تصریح مینمایند: در آخرین فراز علم مدنی «و نيز مي‌گويد: كساني كه به آيين جاهليت فرمانروايي مي‌كنند، هرگز شايستگي پادشاهي را ندارند، زيرا آنان در هيچ يك از احوال و كردار و سياست خود، به فلسفه نظري يا به فلسفه عملي نيازي پيدا نمي‌كنند، بلكه هر يك از آنان به مدد نيروي تجربه‌اي كه بر اثر گذشت زمان و ورزيدگي در كارهاي حكومتي برايشان حاصل شده، خواهد توانست در شهرها و ميان مردمي كه زير فرمان او قرار دارند، هدفهاي خويش را دنبال كند. چنين فرمانروايي هنگامي به خواسته‌هاي خود مي‌رسد كه از نيروي قريحه ذاتي ارزنده‌اي بهره‌ور بوده باشد، يعني به تشخيص آن افعالي قادر باشد كه در سايه آنها مي‌توان به هدفهاي مورد نظر، مانند (منفعت، ثروت و )لذت يا شهرت(اعتبار و پرستیز شخصی، جمعی و ملی) يا غير آن(غلبه؛ مقام، سلطه و سیطره داخلی تا خارجی بین مللی و جهانی)، دست يافت. بر آنچه گفته شد بايد پيروي كامل از رفتار پادشاهاني كه هدف و مقصدشان با او يكي است، افزوده شود»(احصاء علوم، ص112).

ب.حکمت مدنی: کارآمدی دوساحتی

خواجه نصیر الدین طوسی محیی و مجدد حکمت مدنی و تقریب گر حکمت مدنی به حکومت مدنی در کتاب و گفتمان اخلاق ناصری، قسم سیم.سیاست مدن، فصل چهارم.تدبیر مدن(سیاست مُلک و آداب ملوک) تصریح می نمایند: «چنانكه قوام بدن به طبيعت بود و قوام طبيعت به نفس و قوام نفس به عقل، قوام مدن به ملك بود و قوام ملك به (شریعت و)سياست و قوام (شریعت و)سياست به حكمت. و چون حكمت در مدينه متعارف باشد و ناموس حق مقتدا، نظام حاصل بود و توجه به كمال موجود، اما اگر حكمت مفارقت كند خذلان به ناموس راه يابد، و چون خذلان به ناموس راه يابد زينت ملك برود و فتنه پديد آيد و رسوم مروّت مندرس شود و نعمت به نقمت بدل گردد»(اخلاق ناصری، ص309)[1].

نمودار)

[1].کاملتر این عبارت در اخلاق محتشمی خواجه بزبان عربی و ترجمه فارسی بقلم خواجه آمده است. نقل از الحکمه الخالده(ص371ش81)ابن مسکویه بر گرفته از عامری(السعاده و الاسعاد)می باشد.

[2].قوام: مبین کمال و کارامدی میتواند باشد.