“تحلیل انتقادی دیدگاه هیوم در باب اعتقادات طبیعی“ در جلسه گروه علمی معرفت شناسی+خلاصه بحث

یکصد و نود و هفتمین جلسه گروه علمی معرفت شناسی با موضوع تحلیل انتقادی دیدگاه هیوم در باب اعتقادات طبیعی“ با ارائه “آقای دکتر میثم شادپور“ و با حضور اعضاء محترم گروه شنبه ۹ آذر ۹۸ ساعت ۱۹ در مجمع عالی حکمت اسلامی برگزار می شود.

خلاصه مباحث مطرح شده بدین شرح می باشد:

هیوم فیلسوف تجربه گرا است که از طریق درون بینی، ذهن و احوال ذهنی آدمی را تبیین می کند و منشا و مفاد تصورات و اعتقادات آدمی را توضیح دهد و به این نتیجه سوق می یابد که برخی از اعتقادات آدمی –همچون اعتقاد به ذهن و وجود خارجی و علیت- اعتقاداتی گریزناپذیرند؛ بی آن که به حس یا عقل بازگردند. گریزناپذیری آنها ناشی از عملکرد طبیعی تخیل در تولید این اعتقادات است. به همین جهت، شارحان فلسفه هیوم، هر یک از این اعتقادات مذکور را «اعتقاد طبیعی» نامیدند و برایش مولفه هایی را برشمردند. به باور هیوم، اعتقادی طبیعی است که (۱)برحسب «اصل کپی» تبیین نمی شود و انطباع متناظر ندارد؛ (۲)متعلقش، جعلی است؛ (۳)نسبت به چیستی و هستی مصداق واقعی این اعتقادات جاهلیم؛ (۴)پیدایش آنها، مرهون تعامل تجربه و تخیل است؛ (۵)عقل، نه عامل پیدایش اعتقادات طبیعی است، و نه مانع از حصول آنها؛ (۶)این اعتقادات اگرچه جعلی هستند اما اختیاری و گریزپذیر نیستند؛ (۷)بلکه فراگیر و جهانشمولند. به باور فلاسفه مسلمان اعتقاد به ذهن و وجود خارجی و علیت، اعتقاد طبیعی هستند اما عقلانی نیز می باشند و به همین جهت، عام و فراگیر و ضروری الصدق می باشند.